Eettafel
Drie maten bepalen of het klopt: de doorsnede van de lamp, de hoogte boven het blad en het aantal lichtpunten. Hier staan ze alle drie uitgerekend.

De lamp boven de eettafel is de enige lamp in huis waar je elke dag recht onder zit. Hij hangt op ooghoogte, iedereen aan tafel kijkt ertegenaan, en hij bepaalt hoe het eten eruitziet. Dat is ook precies waarom hier het vaakst iets misgaat: negen van de tien keer is de gekozen lamp te klein voor de tafel.
Kort antwoord. Hang de onderkant van de lamp 70 tot 85 cm boven het tafelblad. Kies een doorsnede van ongeveer een derde van de tafelbreedte. Reken boven een tafel voor vier tot zes personen op 800 tot 1200 lumen in warm wit (2700 K), bij een tafel voor acht of meer op 1500. Hieronder staat per maat waarom.
Vuistregel: ongeveer een derde van de tafelbreedte, en minimaal 30 cm ruimte tot de tafelrand.
| Tafelbreedte | Doorsnede van de lamp | Toelichting |
|---|---|---|
| 70 tot 80 cm | 25 tot 30 cm | Smalle tafel; een grotere kap hangt al snel boven de borden. |
| 90 cm | 30 tot 35 cm | De meest voorkomende maat in Nederlandse eetkamers. |
| 100 cm | 35 tot 40 cm | Hier begint één enkele lamp echt formaat te vragen. |
| 110 tot 120 cm | 40 tot 50 cm | Of twee kleinere lampen naast elkaar over de lengte. |
| Rond, tot 120 cm | 40 tot 50 cm | Bij een ronde tafel werkt één ronde lamp in het midden het rustigst. |
Bij een lange tafel verdeel je liever meerdere kleinere lampen dan één grote. Tot 160 cm tafellengte volstaat er één in het midden. Tussen 160 en 240 cm werken er twee, daarboven drie. Verdeel ze gelijkmatig over de lengte en houd de buitenste minstens 30 cm van de kop van de tafel.
Een rij van drie hoeft niet uit drie losse lampen te bestaan. Veel modellen hebben drie lichtpunten aan één plafondkap: dat scheelt gaten in het plafond en de onderlinge afstand ligt dan al vast. Nadeel is dat je die afstand ook niet meer kunt bijstellen.
De onderkant van een lamp boven de eettafel hangt 70 tot 85 cm boven het tafelblad. Laag genoeg voor sfeer, hoog genoeg om elkaar over de tafel heen te blijven zien. Heb je een lamp met een open onderkant, hang hem dan aan de hoge kant van dat bereik of kies een matte lichtbron, anders kijkt de persoon tegenover je recht in het lampje.
De andere hoogtes in huis, van kookeiland tot trapgat, staan in hoe hoog hang je een lamp.
Boven een tafel voor vier tot zes personen heb je 800 tot 1200 lumen nodig uit de lamp of lampen erboven. Bij een tafel voor acht of meer loopt dat op naar ongeveer 1500 lumen.
Dat getal volgt uit de kamer. Voor een eetkamer reken je op 100 tot 150 lumen per vierkante meter, en het grootste deel daarvan hangt boven de tafel. Een eetkamer van 12 m² vraagt dus om 1200 tot 1800 lumen in totaal. Verdeel je dat over drie lichtpunten, dan kom je uit op ledlampen van 400 tot 600 lumen per stuk. Hoe je dat voor andere ruimtes uitrekent, staat in hoeveel lumen heb je nodig.
Kies hier 2700 K warm wit en maak het geheel dimbaar als het even kan. Dit is de plek in huis waar een dimmer het meeste verschil maakt: eten en huiswerk maken vragen om totaal ander licht, en dat verschil heb je binnen een half uur nodig.
Een lamp met een gesloten bovenkant en een open onderkant werpt een duidelijke bundel op het tafelblad. Mooi boven het eten, maar de rest van de kamer blijft donker: reken erop dat je daar een tweede lamp bij nodig hebt. Een kap van stof of van glas met een matte afwerking geeft juist breder en zachter licht, dat ook de stoelen en de muur eromheen bereikt.
Dat is eerder regel dan uitzondering: het lichtpunt zit in het midden van de kamer en de tafel staat daar niet. Drie oplossingen, van goedkoop naar duur. Haak het snoer opzij met een plafondhaak, waarbij je de lamp uit het midden trekt. Gebruik een model met een lang verstelbaar snoer of een pendelstang die je kunt verplaatsen. Of laat het lichtpunt door een installateur verzetten, wat bij een verlaagd of houten plafond vaak minder werk is dan het lijkt.
De onderkant hangt 70 tot 85 cm boven het tafelblad. Bij een lamp met een open onderkant kies je de hoge kant van dat bereik, zodat niemand aan tafel in de lichtbron kijkt.
800 tot 1200 lumen boven een tafel voor vier tot zes personen, ongeveer 1500 bij een tafel voor acht of meer. Kies warm wit, 2700 K, en het liefst dimbaar.
Op de maat die hij het hele jaar heeft, niet op de uitgeschoven maat. Een lamp die past bij zes personen hangt 350 dagen per jaar goed en met kerst iets uit het midden. Andersom heb je elke dag een te grote lamp.
Boven een vierkante of ronde tafel één grote. Boven een rechthoekige tafel vanaf 160 cm werken meerdere lichtpunten beter, omdat het licht dan over de hele lengte valt in plaats van alleen in het midden.
Het helpt wel. Een ronde lamp boven een ronde tafel en een langwerpig model of een rij boven een lange tafel is de rustigste keuze. Een ronde lamp boven een lange tafel kan, mits hij groot genoeg is.
Ja: hang de lamp dan boven het midden van het gebruikte deel van de tafel, dus niet boven de helft die tegen de muur staat. Een wandlamp erboven is in zo’n situatie vaak praktischer dan een hanglamp.
Stuur een foto en de afmetingen van de ruimte, dan denken we vrijblijvend mee over maat, hoogte en lichtsterkte.